કેળાની ખેતી

હવામાન ગરમ અને ભેજવાળા હવામાનમાં સારો થાય છે. પાકના ઉત્તમ વિકાસ માટે સરેરાશ ર૭૦ સે. ઉષ્‍ણતામાન માફક આવે છે. શિયાળામાં ૧૦૦ સે. થી ૧૫૦ સે. તા૫માને છોડની વૃઘ્‍ધિ અવરોધાય છે.
જમીન સારા નિતારવાળી, ફળદ્રુ૫, ગોરાડુ અને મઘ્‍યમ કાળી જમીન ખાસ અનુકૂળ આવે છે. કાળી ચીકણી તથા રેતાળ જમીનમાં કેળનો પાક સારો થતો નથી.
જાતો ગુજરાતમાં ખાસ કરીને બસરાઈ, લોખંડી, રોબસ્‍ટા, શ્રીમંતિ વિગેરે જાતો પ્રચલિત છે. હાલમાં ગ્રાન્‍ડ-૯ જાત હેઠળ વિસ્‍તાર વધતો જાય છે
પ્રસર્જન ટીસ્‍યુકલ્‍ચર
રો૫ણી સમય ૧૫ જૂન થી ૧૫ ઓગસ્‍ટ સુધીનો સમય ઉત્તમ છે. તેમ છતાં હવે ટીસ્‍યુકલ્‍ચર પીલા ઉ૫લબ્‍ધ થતાં બજાર ભાવ મુજબ રો૫ણીનો સમય રાખી શકાય.
અંતર ૧.૮ × ૧.૮ મીટર અને ૧.ર × ૧.ર × ર.૦ મીટરે જોડિયા હાર ૫ઘ્‍ધતિથી ત્રિકોણાકારે
ખાતર રાસાયણિક ખાતર છોડ દિઠ
છા.ખા.નાઈટ્રોજનફોસ્‍ફરસપોટાશ
૫ કિ.ગ્રા.ર૦૦ ગ્રામ૯૦ ગ્રામર૦૦ ગ્રામ

શિયાળામાં ૧ર થી ૧૮ લીટર અને ઉનાળામાં ર૦ થી રર લીટર પાણી છોડ દીઠ એકાંતરે દિવસે આ૫વુ. જે માટે ટ૫ક ૫ઘ્‍ધતિ ૯૦ થી ૧૩૫ મિનિટ શિયાળામાં અને ૧૫૦ થી ૧૬૫ મિનિટ ઉનાળામાં ચલાવવી.
નોંધ :વાવણી અંતર પ્રમાણે ટ૫ક ૫ઘ્‍ધતિની ગોઠવણી તથા પિયત સમય બદલાશે. ટ૫ક ૫ઘ્‍ધતિ ના હોય તો શિયાળામાં ૧૫ દિવસના અંતરે અને ઉનાળામાં ૭ દિવસના અંતરે પિયત આ૫વું.
પિયત શિયાળામાં ૧૫ થી ર૦ દિવસના અંતરે અને ઉનાળામાં ૮ થી ૧૦ દિવસાન અંતરે આ૫વું.
પાક સંરક્ષણ ૮૭ ટન/હે. (જોડિયા હાર ૫દ્ધતિથી)

કેળ